Dancesport là gì – Toàn cảnh về bộ môn nghệ thuật đầy quyến rũ

Trong vũ trụ thể thao và nghệ thuật, hiếm có bộ môn nào lại sở hữu sự kết hợp hoàn hảo giữa sức mạnh thể chất cuồn cuộn và vẻ đẹp tâm hồn bay bổng như Dancesport (Khiêu vũ thể thao). Nếu như các môn thể thao truyền thống thiên về tốc độ hay lực cơ bắp thuần túy, còn các bộ môn nghệ thuật sân khấu chú trọng đến cảm xúc trình diễn, thì Dancesport chính là nhịp cầu giao thoa tuyệt đẹp giữa hai thế giới ấy.

Bài viết này sẽ giải mã bản chất của dancesport là gì từ lịch sử phát triển, các dòng vũ điệu kinh điển, kỹ thuật cốt lõi cùng những lợi ích tuyệt vời mà bộ môn này mang lại.

Bản chất của Dancesport: khái niệm và định nghĩa chuẩn y khoa – thể thao

Trước hết đối với dancesport là gì bắt đầu từ viết tắt của Dancesport / Dancesport, tiếng Việt gọi là Khiêu vũ thể thao – là hình thức khiêu vũ đôi hoặc đôi nam nữ (và ngày nay có cả nội dung cá nhân/đồng đội) được thể hiện dưới dạng một môn thể thao thi đấu đối kháng gián tiếp.

Khác với khiêu vũ giao tiếp (Social Dance) mang tính chất thư giãn, giao lưu tại các buổi tiệc hay khiêu vũ biểu diễn (Showdance) mang nặng tính dàn dựng sân khấu, Dancesport được quy chuẩn hóa bằng.

Hệ thống kỹ thuật nghiêm ngặt: Các bước nhảy, tư thế (Postures), nhịp điệu (Rhythm) và sự kết nối đôi (Connection).

Luật thi đấu quốc tế: Được quản lý và điều hành bởi Liên đoàn Khiêu vũ Thể thao Thế giới (WDSF – World DanceSport Federation).

Cơ chế chấm điểm khắt khe: Các trọng tài đánh giá vận động viên (VĐV) dựa trên thể lực, kỹ thuật chân, cảm nhịp, không gian di chuyển và thần thái nghệ thuật.

Ý nghĩa của Dancesport là một môn nghệ thuật thể thao

Các nghiên cứu sinh lý học thể thao đã chứng minh rằng: Cường độ vận động của một VĐV Dancesport trong 90 giây thi đấu tương đương với một vận động viên điền kinh chạy nước rút 400 mét hoặc một vận động viên bơi bơi tự do 100 mét.

Trong thời gian ngắn ngủi của một điệu nhảy, nhịp tim của VĐV có thể tăng lên 170 – 190 nhịp/phút. Họ phải tiêu tốn một lượng calo khổng lồ, đòi hỏi sự dẻo dai của cơ bắp, khả năng bùng nổ, sự thăng bằng tuyệt đối và khả năng kiểm soát hơi thở cực kỳ điêu luyện.

Lịch sử hình thành và phát triển của Dancesport

Nguồn gốc từ những vũ hội Châu Âu

Tiền thân của dancesport là gì bắt nguồn từ những điệu nhảy dân gian và vũ hội cung đình tại Châu Âu vào thế kỷ 18 – 19. Điệu Viennese Waltz (Waltz Áo) ra đời đã tạo nên một cuộc cách mạng: Lần đầu tiên trong lịch sử, nam và nữ được phép ôm sát nhau khi nhảy – điều từng bị coi là “vi phạm chuẩn mực đạo đức” thời bấy giờ.

Đến đầu thế kỷ 20, các điệu nhảy mang tiết tấu Nam Mỹ và Châu Phi như Chacha, Rumba, Samba bắt đầu du nhập vào Châu Âu và Mỹ, tạo nên một làn sóng văn hóa vô cùng tươi mới.

Sự quy chuẩn hóa của người Anh (Mẫu mực Ballroom)

Vào những năm 1920, tại Anh, Hiệp hội Bậc thầy Khiêu vũ Anh (Imperial Society of Teachers of Dancing – ISTD) đã ngồi lại để tiêu chuẩn hóa các bước nhảy, giai điệu và âm nhạc. Họ đã biến những điệu nhảy dân gian tự phát thành một hệ thống giáo trình kỹ thuật chuẩn xác, mở đường cho sự ra đời của các giải đấu khiêu vũ chính thức.

Hành trình trở thành môn thể thao Olympic

Năm 1997: Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) chính thức công nhận Liên đoàn Khiêu vũ Thể thao Thế giới (WDSF) và trao cho Dancesport vị thế của một bộ môn thể thao chính thức.

Hiện nay: Dancesport là môn thể thao khiêu vũ dancesport mang về nhiều huy chương tại các kỳ đại hội thể thao lớn như SEA Games, Asian Games, World Games. Hiện nay, thể loại Breaking (Breakdance) – một nhánh của Dancesport – đã chính thức xuất hiện tại chương trình thi đấu của Olympic Paris 2024.

Hai dòng vũ điệu chính trong Dance Sport

DanceSport chính thống được chia thành 2 dòng thi đấu độc lập, mỗi dòng bao gồm 5 điệu nhảy đặc trưng, tổng cộng là 10 điệu nhảy chuẩn quốc tế (10 Dances).

Dòng Standard (Các điệu nhảy Cổ điển / Châu Âu)

Dòng Standard mang phong cách quý tộc, sang trọng, thanh lịch và mượt mà. Đặc trưng lớn nhất của Standard là nam nữ luôn giữ nguyên tư thế ôm (Hold) khép kín trong suốt quá trình di chuyển khắp sàn đấu.

Dòng Latin American (Các điệu nhảy Mỹ-Latinh)

Khác hẳn với sự khép kín của Standard, dòng Latin bùng nổ năng lượng, phóng khoáng, gợi cảm và cuồng nhiệt. Nam nữ có thể tách rời nhau, thể hiện cá tính riêng và chuyển động hông (Hip movement) vô cùng dẻo dai.

Các trụ cột kỹ thuật cốt lõi trong DanceSport

Để trở thành một vận động viên hay một người khiêu vũ Dancesport giỏi, bạn không thể chỉ học thuộc các bước chân. Dance Sport đòi hỏi việc làm chủ 4 trụ cột kỹ thuật cơ bản.

Tư thế và trọng tâm (Posture & Center)

Posture (Tư thế): Cột sống luôn được kéo dài tuyệt đối, vai thả lỏng downwards, lồng ngực mở rộng. Trong Standard, khung tay (Frame) phải giữ cố định, tạo thành một khung hình học vững chắc cho bạn nhảy tựa vào.

Center (Trọng tâm): Trọng tâm nằm ở vùng bụng dưới (đan điền). Người nhảy phải biết cách chuyển trọng tâm (Weight Transfer) từ chân này sang chân kia một cách dứt khoát nhưng không làm rung lắc phần thân trên.

Khả năng cảm nhịp và Âm nhạc (Musicality & Timing)

Nhảy đúng nốt nhạc (On time) là điều kiện tối thiểu. Người vũ công giỏi phải thể hiện được Musicality (Tính nhạc) – tức là dùng cơ thể để “vẽ” nên bức tranh âm nhạc. Bạn phải biết nhấn nhá ở nhịp phách mạnh, lướt nhẹ ở nhịp phách yếu và ngưng đọng ở những khoảng lặng.

Sự kết nối đôi (Connection)

Dancesport là nghệ thuật của sự hợp tác. Hai cơ thể phải hòa làm một thông qua hệ thống kết nối:

Physical Connection (Kết nối thể xác): Điểm tiếp xúc qua bàn tay, cánh tay hoặc vùng hông.

Lead & Follow (lãnh đạo và đi theo): Nam đóng vai trò định hướng, đưa ra tín hiệu (Lead) bằng chuyển động của thân mình; nữ cảm nhận tín hiệu và phản hồi ngay lập tức (Follow) với sự mềm mại, uyển chuyển.

Chuyển động hông và chân (Footwork & Hip Action)

Trong dòng Latin, dancesport là gì chuyển động hông không phải là cố tình “đánh hông”, mà là kết quả tự nhiên của việc gập và kéo thẳng đầu gối kết hợp với việc miết lòng bàn chân xuống sàn (Floor pressure).

Mỗi bước đi đều phải tuân thủ việc tiếp xúc sàn bằng Mũi chân (Ball), Lòng bàn chân (Flat) hay Gót chân (Heel).

Lợi ích vượt trội của Dancesport đối với sức khỏe và tinh thần

Theo những tin tức tổng hợp online thì Dancesport không chỉ dành cho các vận động viên chuyên nghiệp trên sàn đấu. Đối với cộng đồng người tập phong trào ở mọi lứa tuổi, Dancesport là một “liều thuốc bổ” toàn diện.

Tăng cường sức khỏe tim mạch và cân đối vóc dáng

Đốt cháy Calo hiệu quả: Một giờ tập luyện Dancesport có thể đốt cháy từ 400 – 700 kcal, ngang ngửa với tập Cardio cường độ cao hay bơi lội.

Kiến tạo vóc dáng (Body Shaping): Nhờ yêu cầu luôn giữ thẳng lưng, siết cơ bụng và vận động toàn thân, Dancesport giúp làm thon gọn vòng eo, săn chắc cơ đùi, mông và cải thiện tư thế gù lưng cực kỳ hiệu quả.

Chống lão hóa não bộ và tăng cường trí nhớ

Nhiều nghiên cứu y khoa của Tạp chí Y học New England (NEJM) đã chỉ ra rằng: Khiêu vũ là hoạt động thể chất duy nhất giúp giảm tới 76% nguy cơ mắc bệnh sa sút trí tuệ (Dementia/Alzheimer) ở người lớn tuổi.

Lý do là vì khi nhảy, não bộ phải hoạt động liên tục: vừa ghi nhớ chuỗi bước nhảy phức tạp, vừa xử lý nhịp điệu âm nhạc, vừa quan sát không gian sàn đấu và phản ứng với bạn nhảy.

Rèn luyện sự tự tin và kỹ năng giao tiếp

Dance Sport đòi hỏi sự tiếp xúc cơ thể và tương tác ánh mắt trực tiếp với bạn nhảy. Việc vượt qua sự rụt rè ban đầu giúp người tập trở nên dạn dĩ, tự tin hơn trong giao tiếp ngoài đời thực. Đồng thời, văn hóa Dancesport dạy người ta về sự tôn trọng, lịch thiệp và tinh thần đồng đội.

Môi trường thi đấu vô địch và quy chuẩn đánh giá

Một trong những điểm đáng chú ý trong dancesport là gì còn thể hiện trong một giải đấu Dancesport chuyên nghiệp, hàng chục cặp đôi cùng xuất hiện trên sàn đấu trong một lượt nhảy (Heat).

Trang phục thi đấu (Costumes)

Trang phục Dancesport có quy định nghiêm ngặt theo từng nhóm tuổi (Thiếu nhi, Thanh niên, Trưởng thành):

Dòng Standard: Nam mặc Frack/Tailsuit (Áo đuôi tôm đen), thắt nơ, lịch lãm như hoàng tử. Nữ mặc Ballgown (Đầm xòe bồng bềnh dài chấm gót) với các dải lụa bay bổng để tôn lên đường di chuyển.

Dòng Latin: Nam mặc áo bó sát khoét ngực hoặc áo sơ mi cách điệu. Nữ mặc Latin Dress (Đầm ngắn, cắt xẻ táo bạo, đính tua rua, đá Swarovski) để khoe trọn đường cong và chuyển động đôi chân.

Tiêu chí chấm điểm WDSF 2.1

Hệ thống chấm điểm hiện đại của WDSF đánh giá VĐV dựa trên 4 trụ cột (thang điểm 10).

Technical Qualities (TQ – Kỹ thuật cá nhân): Độ chuẩn xác của bước chân, sự cân bằng, kiểm soát trọng tâm và biên độ chuyển động.

Movement to Music (MM – Cảm nhịp âm nhạc): Nhảy đúng nhịp phách, thể hiện đúng cấu trúc và đặc trưng của từng điệu nhảy.

Partnering Skills (PS – Kỹ năng kết nối đôi): Sự ăn ý giữa nam và nữ, khả năng Lead & Follow, sự hài hòa trong di chuyển.

Choreography & Presentation (CP – biên đạo & trình diễn): Độ khó của bài nhảy, sự sáng tạo, thần thái, không gian di chuyển và khả năng cuốn hút khán giả.

Kết luận

Dance Sport không đơn thuần là môn thể thao nghệ thuật với những bước nhảy dưới ánh đèn màu. Đó là một ngôn ngữ không lời mạnh mẽ, nơi âm nhạc vẽ nên con đường, kỹ thuật xây nên chiếc cầu, và cảm xúc chắp thêm đôi cánh.

Dù bạn tham gia Dancesport với tư cách một VĐV chuyên nghiệp chinh phục những tấm huy chương cao quý, hay đơn giản là một người tập phong trào tìm kiếm niềm vui, sức khỏe và sự dẻo dai sau những giờ làm việc căng thẳng – Dance Sport luôn mở rộng vòng tay đón chào.

Nguồn: Sưu tầm